Zonnebloemvelden in Nederland en Europa

Een veld bloeiende zonnebloemen is een van de mooiste zomerbeelden die er zijn, en je hoeft er lang niet altijd ver voor te reizen. In heel Europa staan akkers en pluktuinen vol Helianthus annuus, van een vesting in Groningen tot het Plateau de Valensole in de Provence. Deze pagina verzamelt plekken die je kunt bezoeken en zet ze op een kaart. Wil je begrijpen hoe zo'n veld groeit, lees dan de teeltgids; wil je weten welke rassen je tegenkomt, kijk dan bij de soorten en cultivars.

De kaart

Klik op een speld voor de gegevens van dat veld: regio, status, beste maand, toegang en de bron. De kleur van de speld geeft de status weer.

De kaart wordt geladen…

Wanneer bloeien ze

Zonnebloemen bloeien in de zomer, maar het exacte moment hangt sterk af van hoe ver naar het zuiden je bent. In Noordwest-Europa loopt de piekbloei van half juli tot eind augustus; in een koel, nat jaar schuift dat een tot twee weken op. In het Middellandse-Zeegebied — Toscane, Andalusië, het achterland van Toulouse — staan de velden vaak al in juni en begin juli op hun hoogtepunt, omdat daar eerder gezaaid wordt en de zomer warmer is. Plan een bezoek dus op de bloeimaand in de tabel, en bedenk dat akkers van jaar tot jaar van perceel kunnen wisselen: een boer roteert zijn gewassen. Meer over de invloed van temperatuur en daglengte op de bloei vind je bij de biologie van de zonnebloem.

Bloeitijd per land en regio

Waar liggen de meeste zonnebloemen in Europa?

De grootste zonnebloemarealen ter wereld liggen in Oekraïne en Rusland, samen goed voor ruim de helft van de wereldproductie van zonnebloemzaad (FAO). Binnen de EU telen Roemenië, Bulgarije, Hongarije, Frankrijk en Spanje de meeste zonnebloemen. In Frankrijk liggen de akkers vooral in het zuidwesten en westen (Occitanie, Nouvelle-Aquitaine) en in het centrum; in Noord-Frankrijk zie je ze minder, omdat het daar voor een oliegewas vaak te koel is. In Spanje ligt het grootste areaal in Castilla y León in het noorden — ook rond Burgos — en in Andalusië in het zuiden, rond Sevilla en Córdoba. In Italië bloeien de bekende velden in Marche, Umbrië en Toscane.

In Nederland is de zonnebloem geen groot landbouwgewas: je ziet vooral pluktuinen, akkerranden, wildakkers en showtuinen. Daarom wisselen de velden hier van jaar tot jaar — kijk voor je vertrekt even bij de bron in de tabel.

Zonnebloemvelden in Vlaanderen en België

Ook in België zijn echte zonnebloemakkers zeldzaam. Wat je in Vlaanderen tegenkomt, zijn meestal pluk-zelf-velden, bloemenstroken langs akkers en zonnebloemen in groenbemester- of wildmengsels. Ze bloeien, net als in Nederland, van half juli tot eind augustus. In de tabel staan Damme (langs de Damse Vaart) en het Hageland. Zoek je een veld dichter bij huis, bijvoorbeeld aan de kust of in de Kempen? Vraag dan bij de toeristische dienst van de gemeente naar pluktuinen: die velden liggen elk jaar ergens anders.

Waarom zien de velden er in juli en augustus bruin en "dood" uit?

Wie in de late zomer door Frankrijk, Italië of Spanje rijdt, ziet kilometers zwarte, hangende koppen. Die velden zijn niet verdroogd of mislukt: ze rijpen af voor de oogst. Een oliezonnebloem bloeit maar twee à drie weken. Daarna vallen de lintbloemen af, buigt de zware kop naar beneden en droogt de hele plant bruin in. De boer laat het veld zo staan tot de zaden droog genoeg zijn om te dorsen. In het zuiden gebeurt dat vanaf eind augustus, verder naar het noorden in september en oktober.

Uitgebloeide zonnebloemvelden worden dus gewoon geoogst. Met een maaidorser worden de zaden eruit gehaald. De meeste gaan naar de oliepers, en de perskoek wordt veevoer. Een kleiner deel wordt snoepzaad of vogelvoer. Hoe je zelf zaad oogst, lees je bij oogsten.

Alle velden op een rij

Werkt de kaart niet, of wil je liever een overzicht? Hieronder staan alle 25 velden met regio, land, beste maand, toegang en bron.

Respectvol bezoeken

Bijna elk zonnebloemveld dat je tegenkomt is iemands gewas of grond. Een paar simpele regels houden de velden mooi en toegankelijk — ook voor wie na jou komt.

Een bloeiend veld is bovendien geen decor maar een levend systeem: het zit vol bijen, hommels en zweefvliegen die de bloemen bestuiven. Loop je rustig langs de rand, dan stoor je ze niet. Lees meer over die bestuivers bij bijen & biodiversiteit, en over wat er ná de bloei gebeurt — het rijpen en oogsten van het zaad — bij de oogstgids. Ga je met kinderen op pad, dan vind je leuke kijk- en doe-tips bij de kinderpagina.

Veelgestelde vragen

Wanneer bloeien zonnebloemvelden in Nederland?

In Nederland en België staan zonnebloemvelden meestal van half juli tot eind augustus in bloei. In een koel, nat jaar of bij late zaai schuift dat een tot twee weken op, soms tot begin september.

Waar vind ik een zonnebloemenveld in Vlaanderen?

Grote zonnebloemakkers zijn in België zeldzaam. Op de kaart staan onder meer Damme (West-Vlaanderen) en het Hageland (Vlaams-Brabant). Verder zijn er elk jaar pluk-zelf-velden en bloemenstroken die van plek wisselen. De toeristische dienst van je gemeente weet meestal waar ze dat jaar staan.

Wanneer bloeien de zonnebloemen in Frankrijk?

In Zuid-Frankrijk (Occitanie, Provence) bloeien de velden van eind juni tot eind juli. In het westen en centrum (Charente, Centre) is dat juli tot begin augustus. Daarna rijpen de koppen af en worden ze bruin.

Waar liggen de zonnebloemvelden in Spanje?

Spanje heeft twee grote teeltgebieden: Andalusië in het zuiden, rond Sevilla en Córdoba, met bloei in mei en juni, en Castilla y León in het noorden, onder meer rond Burgos, met bloei in juli. Ook in Castilla-La Mancha (Cuenca) staan veel velden.

Waarom zijn zonnebloemvelden in augustus bruin en hangen de koppen?

Dat zijn oliezonnebloemen die afrijpen. Na twee à drie weken bloei vallen de lintbloemen af, buigt de kop naar beneden en droogt de plant in. De boer oogst pas als de zaden droog genoeg zijn om te dorsen.

Waarvoor worden uitgebloeide zonnebloemvelden gebruikt?

Uitgebloeide velden worden geoogst voor het zaad. Het meeste wordt geperst tot zonnebloemolie, en de perskoek gaat naar veevoer. Een kleiner deel wordt verkocht als snoepzaad of vogelvoer.

Bronnen